Vücut Bileşimini Değerlendirme

Bundan 10 ila 15 yıl önce biz diyetisyenler kişinin şişman olup olmadığını değerlendirebilmek için Beden Kütle İndeksi ölçümü alırdık. Beden kütle indeksinizi hesaplayabilmek için iki ana veriye ihtiyacınız var; boy uzunluğunuz (metre olarak; örneğin benim boy uzunluğum 1,73 metre) ve vücut ağırlığınız (kg olarak). Beden kütle İndeksi’nizi hesaplarken önce boy uzunluğunuzun karesini alın (yani kendisi ile çarpın; 1,73 x 1,73=2,99). Sonra vücut ağırlığınızı elde ettiğiniz değere bölün (63/2,99=21,07). Bu değer benim Beden Kütle İndeksim; 

Beden Kütle İndeksi = Vücut Ağırlığı/(Boy uzunluğu x boy uzunluğu) = ….. kg/m2

Elde ettiğiniz Beden Kütle İndeksi değerinizi aşağıdaki tabloya göre değerlendirebilirsiniz;

 

 

 

 

 

 

 

 

Deurenberg ve ark. erişkinlerde Beden Kütle İndeksi kullanılarak vücut yağ yüzdesinin hesaplanabileceğini iddia etmişlerdir. Formül şöyle;

Vücut Yağ Yüzdesi = 1,2 x (BKİ) + 0,23 x Yaş – 10,8 x Cinsiyet Faktörü – 5,4

      • Yaş, yıl olarak formüle eklenmelidir.
      • Cinsiyet faktörü, erkekler için 1, kadınlar için 0’dır.

Vücut şeklinin en iyi göstergesi ise bel ve kalça çevresi ölçümlerinin değerlendirilmesidir. 

Bel çevresinin ölçümü kıyafetsiz olarak, ten üzerinden, ayakta dik dururken alınmalıdır. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalı, karın rahat pozisyonda olmalıdır. Ölçüm esnemeyen mezura ile, kişi nefes aldığı değil verdiği sırada alınmalıdır. Ölçüm noktası kaburgalar ile kalça kemiğinin orta noktasından, göbek deliğinin üzerinden alınmalıdır.

Bel çevresinin erkeklerde 102 cm, kadınlarda 88 cm üzerinde olması santral-visseral obeziteyi yani elma tipi vücut yapısını işaret eder. IDF (Uluslararası Diabet Federasyonu) bu rakamları erkekler için 94 cm, kadınlar için 80 cm’e çekmiştir.

Bir diğer risk hesaplama ve vücut şeklini belirleme yöntemi bel çevresinin kalça çevresine olan oranına bakmaktır. 

Bel çevresinin ölçümü kıyafetsiz olarak, ten üzerinden, ayakta dik dururken alınmalıdır. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalı, karın rahat pozisyonda olmalıdır. Ölçüm esnemeyen mezura ile, kişi nefes aldığı değil verdiği sırada alınmalıdır. Ölçüm noktası kaburgalar ile kalça kemiğinin orta noktasından, göbek deliğinin üzerinden alınmalıdır.

Kalça çevresinin ölçümü, iç çamaşırı üzerinden alınabilir. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalıdır. Ölçümde esnemeyen mezura kullanılmalıdır. Ölçüm sırasında bireyin yanında durulmalı; kalçanın yandan bakıldığında tepe noktasından ölçüm alınmalı, mezura yere paralel durmalıdır. Bel çevresinin kalça çevresine oranı şöyle hesaplanır. Bel çevresi ve kalça çevresi ölçümleri yukarıda anlatıldığı şekilde alınır. 

Elde edilen bel çevresi değeri kalça çevresi değerine bölünür. Bel / kalça oranınız erkekseniz 1,0’in; kadınsanız 0,9’un üzerinde ise yine santral-visseral obeziteniz var yani elma tipi şişmanlığınız var demektir.

Bir diğer yöntem de bel çevresinin boy uzunluğuna olan oranına bakmaktır. Bel çevresinin boy uzunluğuna oranı şöyle hesaplanır.
Önce boy uzunluğu ölçülür. Sonra yukarıda bel çevresi ölçümü yapılır.
Bel çevresinin ölçümü kıyafetsiz olarak, ten üzerinden, ayakta dik dururken alınmalıdır. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalı, karın rahat pozisyonda olmalıdır. Ölçüm esnemeyen mezura ile, kişi nefes aldığı değil verdiği sırada alınmalıdır. Ölçüm noktası kaburgalar
ile kalça kemiğinin orta noktasından, göbek deliğinin üzerinden alınmalıdır. 
Elde edilen bel çevresi değeri boy uzunluğuna bölünür. Boy uzunluğunun ölçümü duvar gibi düz bir satıh önünde alınmalı, birey ayakkabısız olmalı, eller iki yanda, avuç içleri bacaklara bakacak şekilde, ayaklar bitişik, kürek kemikleri ve kalça duvara (düz satıha) değecek şekilde, nefes alma
anında, başın tepe noktası işaretlenerek ölçüm alınmalıdır. Her iki cinsiyet için de 0.5’in üzerinde çıkan değerler risklidir.

-Makaleler-

Beslenme ve Diyet Uzmanı Yrd.Doç.Dr.Tuba Günebak

Design Destek İletişim / Copyright© 2020

pineapple-supply-co-38iDxWRpiRg-unsplash (1478 x 981)

Vücut Bileşimini Değerlendirme

Bundan 10 ila 15 yıl önce biz diyetisyenler kişinin şişman olup olmadığını değerlendirebilmek için Beden Kütle İndeksi ölçümü alırdık. Beden kütle indeksinizi hesaplayabilmek için iki ana veriye ihtiyacınız var; boy uzunluğunuz (metre olarak; örneğin benim boy uzunluğum 1,73 metre) ve vücut ağırlığınız (kg olarak). Beden kütle İndeksi’nizi hesaplarken önce boy uzunluğunuzun karesini alın (yani kendisi ile çarpın; 1,73 x 1,73=2,99). Sonra vücut ağırlığınızı elde ettiğiniz değere bölün (63/2,99=21,07). Bu değer benim Beden Kütle İndeksim; 

Beden Kütle İndeksi = Vücut Ağırlığı/(Boy uzunluğu x boy uzunluğu) = ….. kg/m2

Elde ettiğiniz Beden Kütle İndeksi değerinizi aşağıdaki tabloya göre değerlendirebilirsiniz;

de

Deurenberg ve ark. erişkinlerde Beden Kütle İndeksi kullanılarak vücut yağ yüzdesinin hesaplanabileceğini iddia etmişlerdir. Formül şöyle;

Vücut Yağ Yüzdesi = 1,2 x (BKİ) + 0,23 x Yaş – 10,8 x Cinsiyet Faktörü – 5,4

      • Yaş, yıl olarak formüle eklenmelidir.
      • Cinsiyet faktörü, erkekler için 1, kadınlar için 0’dır.

Vücut şeklinin en iyi göstergesi ise bel ve kalça çevresi ölçümlerinin değerlendirilmesidir. 

Bel çevresinin ölçümü kıyafetsiz olarak, ten üzerinden, ayakta dik dururken alınmalıdır. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalı, karın rahat pozisyonda olmalıdır. Ölçüm esnemeyen mezura ile, kişi nefes aldığı değil verdiği sırada alınmalıdır. Ölçüm noktası kaburgalar ile kalça kemiğinin orta noktasından, göbek deliğinin üzerinden alınmalıdır.

Bel çevresinin erkeklerde 102 cm, kadınlarda 88 cm üzerinde olması santral-visseral obeziteyi yani elma tipi vücut yapısını işaret eder. IDF (Uluslararası Diabet Federasyonu) bu rakamları erkekler için 94 cm, kadınlar için 80 cm’e çekmiştir.

Bir diğer risk hesaplama ve vücut şeklini belirleme yöntemi bel çevresinin kalça çevresine olan oranına bakmaktır. 

Bel çevresinin ölçümü kıyafetsiz olarak, ten üzerinden, ayakta dik dururken alınmalıdır. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalı, karın rahat pozisyonda olmalıdır. Ölçüm esnemeyen mezura ile, kişi nefes aldığı değil verdiği sırada alınmalıdır. Ölçüm noktası kaburgalar ile kalça kemiğinin orta noktasından, göbek deliğinin üzerinden alınmalıdır.

Kalça çevresinin ölçümü, iç çamaşırı üzerinden alınabilir. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalıdır. Ölçümde esnemeyen mezura kullanılmalıdır. Ölçüm sırasında bireyin yanında durulmalı; kalçanın yandan bakıldığında tepe noktasından ölçüm alınmalı, mezura yere paralel durmalıdır. Bel çevresinin kalça çevresine oranı şöyle hesaplanır. Bel çevresi ve kalça çevresi ölçümleri yukarıda anlatıldığı şekilde alınır. 

Elde edilen bel çevresi değeri kalça çevresi değerine bölünür. Bel / kalça oranınız erkekseniz 1,0’in; kadınsanız 0,9’un üzerinde ise yine santral-visseral obeziteniz var yani elma tipi şişmanlığınız var demektir.

Bir diğer yöntem de bel çevresinin boy uzunluğuna olan oranına bakmaktır. Bel çevresinin boy uzunluğuna oranı şöyle hesaplanır.
Önce boy uzunluğu ölçülür. Sonra yukarıda bel çevresi ölçümü yapılır.
Bel çevresinin ölçümü kıyafetsiz olarak, ten üzerinden, ayakta dik dururken alınmalıdır. Ölçüm sırasında kollar iki yanda, ayaklar yanyana durmalı, karın rahat pozisyonda olmalıdır. Ölçüm esnemeyen mezura ile, kişi nefes aldığı değil verdiği sırada alınmalıdır. Ölçüm noktası kaburgalar
ile kalça kemiğinin orta noktasından, göbek deliğinin üzerinden alınmalıdır. 
Elde edilen bel çevresi değeri boy uzunluğuna bölünür. Boy uzunluğunun ölçümü duvar gibi düz bir satıh önünde alınmalı, birey ayakkabısız olmalı, eller iki yanda, avuç içleri bacaklara bakacak şekilde, ayaklar bitişik, kürek kemikleri ve kalça duvara (düz satıha) değecek şekilde, nefes alma
anında, başın tepe noktası işaretlenerek ölçüm alınmalıdır. Her iki cinsiyet için de 0.5’in üzerinde çıkan değerler risklidir.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Yrd.Doç.Dr.Tuba Günebak

Design Destek İletişim / Copyright© 2020